Melanomi

Stadiji melanoma

23.3.2018. | MELANOM KOŽE
Stadiji melanoma

"Važno je odrediti točan stadij bolesti kako bi se moglo precizno odrediti daljnje liječenje. Što se melanom otkrije u ranijem stadiju to je bolje preživljenje."

Stadij se određuje na osnovi kliničkog, patohistološkog nalaza i rezultata dodatne dijagnostičke obrade koja je nužna kako bi se odredila proširenost melanoma u limfne čvorove i druge organe.

"Stadiji se određuju na osnovu TNM klasifikacije AJCC (American Joint Committee on Cancer) gdje T označava veličinu tumora, N označava zahvaćenost limfnih čvorova, a M označava postojanje metastaza."

Stadij 0
Za ovaj stadij se ponekad koristi naziv „melanoma in situ“. Melanom koji je otkriven u ovom stadiju je u površinskom dijelu kože (epidermisu) i nije se
proširio u dermis kože. Nisu zahvaćeni limfni čvorovi i nema udaljene metastaze.

Stadij I
Stadij I dijelimo u dvije podgrupe: IA i IB, ovisno o debljini melanoma ( < 0.8 mm, 0.8 - 1.0 mm, >1.0 - 2.0 mm) s ili bez ulceracije. Nisu zahvaćeni limfni čvorovi i nema metastaza.

Stadij II
Stadij II dijeli se na tri podgrupe A, B i C s obzirom na debljinu i postojanje ulceracije, ali nije proširen u limfu, limfne čvorove ili u udaljene organe.

Stadij III
Stadij III – melanom koji može biti različite debljine, ali je proširen putem limfe u limfne čvorove ili u dijelove kože u neposrednoj blizini. Mali  melanom koji se nađe u blizini primarnog melanoma naziva se satelitski melanom.

Stadij IV
Stadij IV označava melanom koji se proširio u udaljene dijelove tijela. Može se proširiti u udaljene organe poput mozga, pluća, u jetru i kosti ili u udaljene dijelove kože.

Stadij u kojem je melanom otkriven utječe na prosječno preživljenje kod oboljelih od melanoma. Što je melanom ranije otkriven, to je preživljenje veće, pa tako preživljenje kod rano otkrivenog melanoma npr. u stadiju IA iznosi oko 97 %. Ako je tumor otkriven u IV stadiju, tada je preživljenje od 15 do 20 %.

Praćenje (follow-up) bolesnika, odnosno učestalost kontrolnih pregleda ovisi o stadiju bolesti. Kontrola uključuje dermatološki, klinički i dermoskopski pregled, laboratorijske pretrage (uključujući LDH), ultrazvuk abdomena, postoperativnog ožiljka i regionalnih limfnih čvorova, a u viših stadija CT i PET/CT pretrage.

Za one koji žele znati više!
T– nam govori kolika je debljina tumora (odnosno koliko duboko se tumor proširio u kožu), a izražava se u mm. Može nositi oznaku od Tis, T1, T2, T3 i T4, gdje brojevi od 1 do 4 označavaju debljinu tumora. Mala slova a i b označavaju: a – nema ulceraciju ili b – ima ulceraciju.

N – označava zahvaćenost limfnih čvorova. Mogu nositi oznaku od N0 (nema metastaza u limfne čvorove), N1, N2 i N3 te označavaju zahvaćenost limfnih čvorova,
a subkategorije a, b i c označavaju način na koji su potvrđeni (patohistološki, pregledom, slikovnom pretragom) te mjesto gdje su se proširili: u limfne čvorove ili u kožu.

M – označava proširenost (metastaze) melanoma na udaljene organe – dijelove tijela. Subkategorije preciziraju lokaciju i  aboratorijsku pretragu LDH (Laktat dehidrogenaza), koja može biti normalna ili povišena. M0 – nema udaljenih metastaza; M1 – postoje udaljene metastaze; M1a – udaljene metastaze u kožu, meka tkiva uključujući mišiće i/ili neregionalne limfne čvorove; M1b – udaljenje metastaze u pluća s ili bez M1a; M1c – udaljene metastaze u sve dijelove osim središnjeg živčanog sustava s ili bez M1a i M1b; M1d – udaljene metastaze u središnji živčani sustav s ili bez M1a, M1b, M1c.
Više na: National Comprehensive Cancer Network-NCCN. Guidelines for patients: Melanoma, 2018. Dostupno na:  https://www.nccn.org/patients/guidelines/melanoma/34/

Pronađi nas

Vezani članci